Uluslarası Güvenlik Prensipleri ve Pratikleri

12 Şubat 2015 tarihinde önde gelen haber kurumları ve basın kuruluşları bir araya gelerek dünya çapında geçerli serbest çalışan koruma standartlarını onayladı.

TEHLİKELİ GÖREV VERİLEN GAZETECİLER İÇİN:

1. Bir çatışma sahasında ya da tehlikeli bir ortamda herhangi bir görev için yola çıkmadan önce, gazeteciler kendilerine ve yaralanan meslektaşlarına bakabilecek temel becerilere sahip olmalıdır. 

2. Tüm gazetecilerin saygın bir gazetecilik ilk yardım kursunu tamamlamalarını, uygun bir ilk yardım seti taşımalarını ve hem fiziksel hem de psikolojik bakım ve güvenlik standartları konusunda güncel kalmalarını teşvik ediyoruz. Bu tür sahalarda bir görev üstlenmeden önce, gazeteciler bir çatışma sahasına ya da bulaşıcı hastalık bölgesine uygun bir sağlık sigortası kapsamına girmeye çalışmalıdır. 

3. Aktif savaş bölgesindeki gazeteciler zırhlı ceket ve başlık dahil koruyucu balistik elbiselere olan ihtiyacın ve bunların öneminin farkında olmalıdır. Bir çatışma sahasında ya da tehlikeli ortamda çalışan gazeteciler, alanında tanınmış bir düşman ortamı kursuna katılmaya çaba göstermelidir.

4. Gazeteciler herhangi bir düşman ortamına ya da tehlikeli ortama seyahat etmeden önce dikkatli bir risk değerlendirmesi yapmalı ve görevlerinin gazetecilik açısından risklere karşı değerini ölçmek üzere sahadaki meslektaşlarıyla ve haber kuruluşlarıyla birlikte çalışmalıdır.

5. Görev sırasında gazeteciler güzergahın, ulaşımın, irtibat kişilerinin ve günlük planlarının neresinde olduklarını bildirmeyi içeren iletişim stratejisini bölgedeki bir meslektaşlarıyla ya da editörleriyle birlikte ayrıntılı olarak planlamalı ve hazırlamalıdır. Gerekli durumlarda gazeteciler mobil ve İnternet erişimlerini müdahalelerden ve takip edilmekten korumak amacıyla uygun önlemleri almalıdır.

6. Gazeteciler her tür görevlendirmenin risklerini anlamak için, kendi haber kuruluşlarıyla, kendilerini görevlendiren kuruluşla ya da bağımsız hareket ediyorlarsa sektördeki meslektaşlarıyla yakın işbirliği içerisinde olmalıdır. Bu sayede güvenlik hakkında gerekli bilgileri ve seyahat önerilerini meslektaşlarından, yerel irtibat kurulan kişilerden, büyükelçiliklerden ve güvenlik personelinden elde etmeye çalışmalı ve dikkate almalıdır. Benzer şekilde, onları zarar görmekten koruyabilecek güvenlik bilgilerini meslektaşlarıyla paylaşmalıdır.

7. Gazeteciler birinci derece yakınlarına dair bilgileri kendi haber kuruluşlarına bildirmeli ve adını belirttikleri bu kişilerin sahada yaralanma, kaçırılma ya da ölüm durumlarına yönelik açık talimatlara ve eylem planına sahip olmalarını sağlamalıdır.

TEHLİKELİ YERLERDE GÖREVLENDİRME YAPAN HABER KURULUŞLARI İÇİN:

1. Editörler ve haber kuruluşları, fotoğrafçılar ve kameramanlar dahil, yerel gazetecilerin ve serbest çalışanların özellikle tehlikeli haberlerde uluslararası basında gittikçe artan hayati bir rol üstlendiklerini bilmelidir.

2. Editörler ve haber kuruluşları kendi personellerinin rahatı için gösterdikleri özeni yerel gazeteciler ve serbest çalışanlar için de göstermelidir.

3. Haber kuruluşları ve editörler güvenlik eğitimi, ilk yardım ve diğer güvenlik teçhizatı ile yaralanma ya da kaçırılma durumlarındaki sorumluluk söz konusu olduğunda, düzenli olarak çalıştıkları yerel gazetecilere ve serbest çalışanlara kendi personellerine muamele ettikleri şekilde davranmaya çabalamalıdır.

4. Editörler ve haber kuruluşları savaş bölgelerinde eğitim, sigorta ve güvenlik teçhizatının ilave maliyetinin farkında olmalı ve bunları dikkate almalıdır. Bir görevlendirmeden önce, bir serbest çalışana ne kadar ödeme yapılacağı ve hangi masrafların karşılanacağı açık ve net olarak belirtilmelidir. 

5. Editörler ve haber kuruluşları serbest çalışanlara ödemeyi geciktirmeden yapmanın öneminin farkında olmalıdır. Görevlendirmeler belirlenirken, haber kuruluşları, karşılanması kararlaştırılan harcamaların bedelini önceden ya da iş tamamlandıktan sonra mümkün olan en kısa sürede sağlamaya ve yapılan işin ödemesini mümkün olduğunca zamanında yapmaya çaba göstermelidir. 

6. Haber kuruluşu ve serbest çalışan söz konusu gazetecinin katkısının belirtilmesinin kendisi ve/veya ailesinin güvenliğini tehlikeye atabileceği konusunda fikir birliğine varmadıkça, editörler ve haber kuruluşları söz konusu haber yazılı veya görsel olarak yayınlandığında ya da ödül başvurusu için sunulduğunda haberin imzasında ya da katkı sağlayanlar arasında tüm serbest çalışanlara adil şekilde yer verilmesini sağlamalıdır.

7. Bir haber kuruluşu bir serbest çalışanın kaçırılması ya da yaralanması durumunda kendi personelinin başına aynı durum geldiğinde onun sağlığı için üstleneceği sorumluluğun aynısını üstlenmeye hazır olmadıkça, bir serbest çalışanı bir çatışma sahasında ya da tehlikeli ortamda görevlendirmemelidir. Söz konusu serbest çalışan, haber kuruluşunun kural ve talimatlarına uyduğu sürece, haber kuruluşları tehlikeli alanlarda görevlendirdikleri gazetecileri desteklemek konusunda ahlaki bir sorumluluk taşır.

Sonuç olarak, aşağıda imzası olan bizler, personelimiz olan ve serbest çalışan tüm gazetecileri ve birlikte çalıştıkları haber kuruluşlarını, güvenliğe ve yeni bir meslektaş dayanışması ile özen ruhuna dair paylaştığımız taahhüde etkin şekilde katılmaya teşvik ediyoruz.

İMZALAYAN KURULUŞLAR

2LIVES: Steven Joel Sotloff Memorial Foundation

ABC News

Afghan Journalists Safety Committee

Agence France-Presse

Al-Monitor

American Society of Journalists and Authors

Article 19

Association of European Journalists (Bulgaria)

The Associated Press

Bangladesh NGOs Network for Radio and Communication (BNNRC)

Belarusian Association of Journalists

Blink

Bloomberg

British Broadcasting Corporation

Canadian Journalism Forum on Violence and Trauma

CBS News

Center for Journalism and Public Ethics (Mexico)

CNN

Coalition for Women Journalists

Committee to Protect Journalists

Danish Union of Journalists

Dart Center for Journalism and Trauma

Ena News Agency

European Federation of Journalists

Foreign Correspondents' Club (Hong Kong)

Foro de Periodismo Argentino

Free Press Unlimited

Frontline Club

Frontline Freelance Register

The Frontliner (Albania)

German Press Agency dpa

Global Journalist Security

GlobalPost

Global Radio News

Globo TV

The GroundTruth Project

Guardian News and Media Group

International Center for Journalists

International Federation of Journalists

International News Safety Institute

International Press Institute

International Women's Media Foundation

Iraqi Journalists Rights Defense Association

James W. Foley Legacy Foundation

Journalistic Freedoms Observatory (Iraq)

Journalists in Danger (Kazakhstan)

Kyodo News

Mashable

McClatchy DC

Medill School of Journalism

Miami Herald

National Press Club

National Press Photographers Association

National Union of Journalists-Philippines

NBC News

Newsweek

NOS News (Netherlands)

Online News Association

Overseas Press Club of America

Overseas Press Club Foundation

Pakistan Press Foundation

PayDesk

Periodistas de a Pie (Mexico)

PBS Frontline

Press Emblem Campaign (Switzerland)

Public Radio International's The World

Pulitzer Center on Crisis Reporting

Reporters Instructed in Saving Colleagues

Reporters Without Borders

Reuters

Round Earth Media

Rory Peck Trust

Security First (UK)

Society of Professional Journalists

Southeast Asian Press Alliance (SEAPA)

Storyhunter

Trauma Training for Journalists

Union of Journalists in Finland

Union of Journalists in Israel

Union of Journalists of South Sudan

USA Today

Vice News

Video News (Japan)

Women Photojournalists of Washington

Words After War

The World Association of Newspapers and News Publishers (WAN-IFRA)

Zuma Press

Bu ilkelere katılmak isteyen haber kuruluşları, basın birlikleri ya da savunma grupları David Rohde’e ([email protected]) başvurabilir.